1.
RUMUS
FUNGSI ALJABAR
ò
xn dx = 1/n+1 xn+1
+ c ; n ¹
-1
FUNGSI TRIGONOMETRI
ò
sin x dx = - cos x + c
ò
cos x dx = sin x + c
sifat-sifat:
a. ò
c f(x) dx = c ò
f(x) dx
b. ò
( f(x) ± g(x) ) dx = ò
f(x) dx ± ò
g(x) dx
c. jika ò
f(x) dx = F(x) + c
maka ò
f(ax)
dx
=
1/a
F(ax) + c
ò
f(ax+b)
dx
=
1/a
F(ax+b) + c
Perluasan :
ò
(ax
+ b)n dx = 1/a 1/(n+1) (ax + b)n+1 + c
ò
sin
(ax + b) dx = -1/a cos (ax + b) + c
ò
cos
(ax + b) dx = 1/a sin (ax + b) + c
CARA
MENGINTEGRIR
a.
SUBSTITUSI
I = ò
f(x)
dx
substitusi : x = Q(u) ; dx =
Q`(u) du
I = ò
f(Q(u))
Q`(u) du
jika ruas kanan telah diintegrir, subtitusi kembali dengan fungsi
invers dari x = Q(u)
(ket : Prinsipnya adalah merubah variabel sehingga
rumus dapat digunakan)
b. SUBSTITUSI TRIGONOMETRI
1. Bentuk Ö
a2 - x2
misalkan x = a sin q
® q = arc sin x/a
dx
= a cos q
dq

ò
Ö a2
- x2 dx = a ò
Ö 1 -
sin2q (a cos q
dq)
= a2
ò
cos2q
dq
=
½a2 ò
(1
+ cos2q) dq
=
½a2 (q + sinq
cosq) + c
=
½a2 ò
[arc
sin x + x Öa2
- x2
] + c
a
a a
ò
Ö a2
- x2 dx = ½ a2 arc sin x/a + ½
x Ö
a2 - x2 + c
2. Bentuk ò Öa2
+ b2x2
Gunakan substitusi : x = a/b tgq
dx
= a/b sec2q
dq
3. Bentuk
ò Öb2x2
- a2
Gunakan substitusi : x = a/b secq
dx
= a/b tgq
sec2q
c. PARSIIL
Yaitu mengenai integral dari suatu bentuk
yang merupakan hasil
perkalian antara suatu fungsi x
dengan turunan
dari suatu fungsi x
yang
lain.
I
= ò
f(x)
g(x) dx
Misalkan : u = f(x) ;
dv = g(x) dx
du
= ..... dx ; v = ò
g(x) dx = ..... maka :
ò
u du = u v - ò
v du
Pemisalan dibuat sedemikian sehingga bentuk
ò
v
du
jadi lebih mudah
Untuk
hal-hal khusus
dapat digunakan cara TABULASI